مقالا ت رشد فردی, مقالات, مقالات رشد سازمانی

فرمول انتقاد پذیری

سلام به شما دوستان عزیز؛ امیدوارم حالتان خوب باشه و همیشه در حال رشد مثبت باشید. در این مقاله قصد داریم در رابطه با فرمول انتقا پذیری با شما صحبت کنیم.  بنابراین با ما همراه باشید.

 

 

فرض کنید در بازی فوتبال کسی می خواهد به شما لایی بزند

شما بایک حرکت سریع توپ را از او می گیرید و همان توپ را گل می کنید! در حقیقت هر زمان که بازی عوض شود و شما از یک فرد بازنده تبدیل به یک برنده شوید لذت بسیار زیادی خواهد داشت.

 انتقاد پذیری چه چیزی نیست؟

انتقاد پذیری به معنای دوست داشتن انتقاد نیست!

اگر کسی به ما بگوید: از اینکه کسی از من انتقاد کند خوشحال می شوم؛ بدون شک خواهیم گفت که یا دروغ می گوید و یا جمله خود را درست بیان نکرده است!

هیچ انسانی دوست ندارد که مورد انتقاد قرار بگیرد. اما برخی از انسان ها از نتیجه ای که انتقاد برایشان دارد خوشحال می شوند. دقیقا مثل این که کسی دوست ندارد زیر تیغ جراحی برود مگر اینکه مجبور شود.و هیچ کس دوست ندارد جراحی شود و احتمالا ما نتیجه بعد از جراحی را دوست خواهیم داشت.

انتقاد پذیری به معنی این نیست که هرکسی هرچه دلش خواست به ما بگوید!

انتقاد پذیری به این معنی نیست که اگر کسی به ما توهین کرد به او لبخند بزنیم و از او تشکر کنیم. اتفاقا برخوردهای قاطعانه یکی از مهمترین بخش ها در انتقاد پذیری است این که بدانیم در چه شرایطی به صورت محترمانه و قاطعانه به انتقاد پاسخ بدهیم.

چرا انتقاد پذیری سخت است؟

همه ما به درونیاتمان علاقه مند هستیم بنابراین ناخودآگاه به مقابله با آنچه به صورت نقد یا انتقاد باشد بد نگاه خواهیم کرد. معمولا انتقاد گریزی ریشه در باورهای ما و تصورات درون ضمیر ناخودآگاه ذهنمان دارد.

روش انتقاد والدین در خانواده و کودکی مستقیما در وع برخوردمان با انتقاد در بزگسالی اثر دارد

کمتر پدر و مادر هستند که به هنگام نقد کارهای فرزندانشان به اینکه توجه نمایند که کل شخصیت و رفتار او را زیر سوال نبرند و فقط به همان مسئله خاص اشاره کنند. عموما انتقاد ها به جای اینکه به رفتار شخص باشد به شخصیت اوست.مثلا می گوییم عجب بچه شلخته ای! پس اولین دلیل انتقاد گریزی ما دوران کودکی است.

از دلایل دیگر انتقاد گری

انسان گاهی به خاطر خودخواهی عیب ها و ایرادات خود را نمی بیند و یا حاضر به پذیرش این موضوع نیست که خود را دارای عیب و نقص بداند و به همین دلیل نقد و تذکرات دیگران را به حساب دشمنی و غرض ورزی آنان می گذارد.

علاوه بر موارد بالا می توان چند مورد دیگر را نیز یادآور شد:

خود کم بینی یا پایین بودن عزت نفس

سوء ظن داشتن به حسن نیت انتقاد کننده

غرور کاذب داشتن

چرا بیشتر، نزدیکانمان از ما انتقاد می کنند؟

اگر گوشه لباس شما لکه داشته باشد لطفا بگویید کدام یک از گزینه های زیر به شما این موضوع را گوشزد خواهد کرد:

      1. یک فرد غریبه در تاکسی
      2. همسرتان
      3. صمیمی ترین دوستتان
      4. یکی از دورترین اقوام
      5. همسایه ای که سر کوچه است

احتمالا با مرتب کردن این لیست به نکته طلایی پر می بریم! اینکه همیشه نزدیکان ما چون دوست دارند که ما بهترین باشیم و هیچ مشکلی نداشته باشیم – به درست یا غلط – اما از سر دلسوزی از ما انتقاد می کنند.

بنابراین افراد هرچه به ما نزدیک تر باشند بیشتر نگران ما می شوندو خواسته یا ناخواسته از ما بیشتر انتقاد می کنند.

پس یادمان باشد اگر کسی از ما انتقاد کرد – چه درست و چه نادرست- یک معنی بسیار بزرگ دارد و آن این است که این فرد به ما توجهی داشته که بسیاری از افراد دیگر نداشته اند؛ بنابراین ما برای این شخص مهم بوده ایم.

انتقاد پذیر باشیم چی میشه؟

باعث می شود که برخی بیشتر به ما انتقاد کنند- و البته برخی دیگر کمتر- اما نکته مهم این است که هر چیز خوبی ها و بدی هایی دارد و جالب اینجاست که فایده ها و مزایای انتقاد پذیری بسیار بسیار زیاد است.

بازخورد گرفتن از انتقادات می تواند ما را تبدیل به سوپر استار زمینه فعالیتمان کند

اگر برای مدت قابل توجهی به انتقادات درست توجه کنیم و سعی کنیم که مشکلاتمان را رفع کنیم خیلی زود در هر زمینه ای می توانیم سوپر استار شویم.

پاسخ ما باید به انتقاد هوشمندانه، حرفه ای و دارای ویژگی های زیر باشد:

      1. به کنترل احساسات ما کمک کند تا از نظر روحی به هم نریزیم.
      2. از نظر شخص مقابل رفتار موجه و درستی ارائه شود.
      3. شخص بداند که نمی تواند هر انتقاد بی جایی را مطرح کند.
      4. از فرد انتقاد کننده قدر دانی و تشکر شود.
      5. آن انتقاد تبدیل به پیشنهاد شود تا رشد کنیم.

فرمول پاسخ به انتقاد

      1. گوش دادن موثر
      2. تشکر از توجه
      3. ابراز تاسف
      4. سوال( یافتن دلیل)
      5. جبران یا توضیح

فرمول انتقاد پذیری

گوش دادن موثر:

بین شنیدن و گوش دادن تفاوت است و بین گوش دادن و گوش دادن موثر تفاوتی بزرگتر وجود دارد.

تمرین اول:

لطفا یک روز کامل به صحبت ای روزمره ای که در اطراف خود می شنوید و می بینید توجه کنید. ببینید که دیگران چقدر راحت و آسوده، کلام یکدیگر را قطع می کنند و به اصطلاح وسط حرف یکدیگر می پرند.

دقت کنید که خودتان چه زمان هایی این کار را انجام می دهید. چند نمونه از این کارها را یادداشت نمایید.

حداقل های گوش دادن موثر در یک نگاه:

      1. صورت و بدنمان را به سمت شخص مقابل کنیم.
      2. صحبت شخص مقابل را قطع نکنیم.
      3. نگذاریم احساسات ما به جای شخص مقابل صحبت کند.

زیبایی گوش دادن موثر این است که  در بحث انتقاد عموماافراد اصلا توقع ندارند که کسی تا آخر به صحبت های آن ها گوش دهد چه برسد به اینکه ما به صورت فعالانه به گوش دادن بپردازیم.

بنابر این اولین گام این است که بدون اینکه هیچ صحبتی بکنیم به انتقادات فرد توجه و فعالانه گوش دهیم.

فرمول انتقاد پذیری

تشکر از توجه:

شما باید از کسی که از شما انتقاد کرده چه انتقاد به جا باشد و چه به جا نباشد، چه درست مطرح شده باشد و چه درست مطرح نشده باشد تشکر کنید.

مثال ها:

      • متشکرم از این که نظرتان را گفتید
      • خیلی ممنون که من را آگاه کردید.
      • مرسی از وقتی که اختصاص دادید بابت این موضوع(رسمی)
      • مرسی که دوستم داری و به خودم گفتی(غیر رسمی)
      • دمت گرم که منو تو جریان گذاشتی(خیلی غیر رسیمی)

نوع استفاده از هر کدام از جملات بالا بستگی به موارد زیر دارد:

      • چه کسی این انتقاد را مطرح کرده؟
      • روابط او با شما چگونه است؟
      • شما چه شخصیتی دارید؟
      • چگونه انتقاد را مطرح کرده؟
      • و…

تمرین دوم:

لطفا افرادی که عموما از شما انتقاد می کنند به یاد بیاورید و جملات مناسب برای تشکر از آن ها یادداشت کنید.

فرمول انتقاد پذیری

ابراز تاسف

نکته بسیار مهم در ابراز تاسف این است که بدانیم واژه متاسفم با معذرت می خوام بسیار متفاوت است.

مثال ها:

      • واقعا متاسفم که نظر شما جلب نشد.
      • بسیار تاسف می خورم که شرایط به گونه ی نبود که نظر شما جلب شود.
      • ناراحتم که ناراحت شدی(غیر رسمی)
      • اینکه شما را رنجیده خاطر می بینم خیلی ناراحتم(رسمی)

تمرین سوم:

لطفا بنویسید چه جملاتی ابراز تاسف نیستند و جنبه عذر خواهی دارند؟

در شرایطی که انتقاد سنگین است یا شخص عصبانی است ترتیب پاسخ به انتقاد به شکل زیر خواهد بود:

      1. گوش دادن فعال
      2. ابراز تاسف
      3. تشکر از توجه
      4. سوال پرسیدن
      5. جبران یا توضیح

فرمول انتقاد پذیری

سوال( یافتن دلیل و شفاف سازی)

این موضوع چند فایده دارد که عبارتند از:

      1. جلوگیری از سوء تفاهم
      2. پیش برد صحبت از احساسات مخرب به منطق

مثال ها:

      • ممنون میشم کمی بیشتر این موضوع رو توضیح بدین
      • می توانم خواهش کنم بفرمایید که دقیقا چرا این حس رو دارین؟
      • و…

تمرین چهارم:

لطفا یادداشت کنید که در انتقاداتی که ظرف مدت یک هفته گذشته از ما صورت گرفته چه سوالاتی باید می پرسیدید؟

 از روش شفاف سازی برای استخراج پیام گوینده استفاده کنید

یکی از قدرتمند ترین روش های استخراج پیام گوینده شفاف سازی می باشد .

توصیه هایی برای شفاف سازی:

      • بپذیرید که راجع به منظور گوینده مطمئن نیستید و باید سوال کنید.
      • از گوینده بخواهید که منظورش را تکرار کند و یا به روش دیگری توضیح دهد.
      • از او بخواهید که مثال بزند یا شاهد مثالی بیاورد
      • سوالات باز و بدون قضاوت بپرسید.
      • میان صحبت گوینده نپرید.
      • از عبارات دستوری محترمانه مثل« لطفا بیشتر توضیح بده» استفاده کنید

فرمول انتقاد پذیری

جبران یا توضیح

اگر انتقاد شخصی وارد بوده، ضمن عذر خواهی باید موضوع را جبرا کنیم. اما گاهی انقاد شخصی وارد نیست و احساس می کنید که نیاز به جبران نیست و فقط لازم است توضیح دهید. در این حالت اگر انتقاد فرد از سر دلسوزی باشد و نیاز باشد که توضیحی ارائه کنید، دلیل خود را می گویید و البته بعد از آن تاکیید می کنید که نظر شخصی خودتان است و ممکن است درست نباشد.

مثال: دلیل اینکه من دیر رسیدم به قرار این بود که شما یک ساعت قبل از فقرارمون زمان رو تغییر دادی و به همین دلیل من نتونیستم زودتر بیام پیشت. البته باید بهت می گفتم که ممکنه یکم دیر برسم.

اما اگر فکر می کنید که انتقاد ممکن است به جدل یا کشمکش بکشد بهترین کار این است که هیچ توضیحی را ارائه نکنید و ضمن تشکر از فرد بگویید که باید بیشتر روی آن فکر کنید.

مثال: متشکرم که نظرت را در مورد من اعلام کردی حتما باید در مورد بیشتر فکر کنم و در اولین فرصت این کار رو انجام خواهم داد.

تمرین پنجم:

لطفا یکی از دردناکترین انتقادهایی که چند روز اخیر به شما صورت گرفته را به یاد بیاورید و بر اساس آن بنویسید که چه واکنشی بهترین واکنش است.

توجه از تشکر

…………………………………………………………

ابراز تاسف

…………………………………………………………

سوال

…………………………………………………………

جبران یا توضیح

…………………………………………………………

نتیجه ای که دریافت کردم

…………………………………………………………

امیدوارم مقاله فرمول انتقادپذیری برای شما عزیزان مفید و کاربردی بوده باشه. خوشحال خواهیم شد نظرات و پیشنهادات خود را در رابطه با این مقاله با ما در میان بگذارید.

 

بازگشت به لیست

2 دیدگاه در “فرمول انتقاد پذیری

  1. علی بینایی گفت:

    عالی بود،مخصوصا مراحل رو نوشتید.متشکرم

    1. bahmanfatemi گفت:

      بسیار ممنونیم از همراهی شما. خوشحالیم که براتون مفید بوده.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *